Kawa z ekspresu a parzona. Która będzie zdrowsza?

Kawa z ekspresu i parzona różnią się nie tylko smakiem, ale też wpływem na organizm. Sposób przygotowania wpływa na to, ile kawa zawiera kofeiny oraz czy trafiają do niej związki obecne w kawie.

Zwykle uznaje się kawę filtrowaną, np. z ekspresu przelewowego, za rozwiązanie najbardziej sprzyjające naszemu zdrowiu. Filtr zatrzymuje część diterpenów, czyli związków takich jak kafestol i kahweol, które w większych ilościach mogą wpływać na poziom cholesterolu. Kawa parzona bez filtra oraz niektóre rodzaje kawy z ekspresu mogą zawierać ich więcej.

Kawa z ekspresu a parzona – czym różnią się te sposoby przygotowania kawy?

W Polsce przez kawę parzoną najczęściej rozumiemy kawę mieloną zalaną wrzątkiem bez użycia filtra. Fusy pozostają w filiżance, a napar nie jest dodatkowo oczyszczany.

Z kolei kawa z ekspresu może być przygotowywana na kilka sposobów. W ekspresach przelewowych woda przepływa przez papierowy filtr, który zatrzymuje część substancji obecnych w ziarnach kawy. W ekspresach ciśnieniowych gorąca woda pod wysokim ciśnieniem przepływa przez zmieloną kawę w ciągu kilkunastu lub kilkudziesięciu sekund, tworząc skoncentrowany napar.

Z punktu widzenia zdrowia największe znaczenie ma nie sam ekspres, ale filtracja. Kawa filtrowana zawiera mniej kafestolu i kahweolu – naturalnych związków obecnych w olejkach kawowych. W przypadku kawy parzonej bez filtra związki te trafiają do naparu w większej ilości.

Uwaga! Zarówno kawa z ekspresu, jak i kawa parzona dostarczają cennych przeciwutleniaczy.

Kawa z ekspresu przelewowego czy ciśnieniowego – która jest zdrowsza?

Jeśli priorytetem jest zdrowie, niewielką przewagę ma kawa z ekspresu przelewowego. Powód jest prosty – papierowy filtr zatrzymuje znaczną część kafestolu i kahweolu, czyli związków mogących podnosić poziom cholesterolu LDL.

Która kawa ma więcej kofeiny – kawa z ekspresu czy parzona?

Zawartość kofeiny zależy nie tylko od sposobu parzenia, ale również od rodzaju ziaren, stopnia zmielenia kawy, czasu kontaktu z wodą oraz wielkości porcji.

Jeśli porównamy taką samą objętość napoju, kawa z ekspresu ciśnieniowego (np. espresso) zwykle zawiera więcej kofeiny niż kawa parzona. Problem w tym, że espresso ma zazwyczaj zaledwie 25–40 ml, podczas gdy filiżanka kawy zalewanej wrzątkiem może mieć 200–300 ml. W efekcie całkowita ilość kofeiny wypita podczas jednego posiedzenia często jest podobna lub nawet wyższa w przypadku kawy parzonej.

Przykładowo:

• espresso (30 ml) zawiera zwykle około 60–80 mg kofeiny;
• filiżanka kawy parzonej (250 ml) dostarcza zazwyczaj około 80–120 mg kofeiny;
• kubek kawy filtrowanej może zawierać nawet 100–150 mg kofeiny.

Która kawa ma więcej kofeiny? Tutaj nie ma jednej prawidłowej odpowiedzi. Jeśli liczy się stężenie kofeiny, wygrywa espresso. Jeśli jednak porównujemy typową porcję napoju, kawa parzona lub kawa filtrowana często dostarcza podobnej albo większej ilości kofeiny.

Dla większości zdrowych dorosłych bezpieczna dzienna dawka kofeiny wynosi około 400 mg, co odpowiada mniej więcej 3–5 filiżankom kawy.

Wpływ sposobu parzenia kawy na zdrowie – czy to naprawdę ma znaczenie?

Tak. Choć ziarna pozostają te same, sposób parzenia kawy wpływa na skład gotowego naparu. Dotyczy to przede wszystkim zawartości diterpenów (kafestolu i kahweolu), kofeiny oraz części związków odpowiedzialnych za smak i aromat.

Kafstol i kahweol mogą one podnosić poziom cholesterolu LDL, czyli tzw. złego cholesterolu. Im mniej tych związków trafia do filiżanki, tym korzystniej dla osób z podwyższonym cholesterolem lub chorobami układu krążenia.

Dlatego właśnie kawa filtrowana jest często uznawana za najkorzystniejszy wybór. Papierowy filtr zatrzymuje znaczną część olejków kawowych wraz z zawartymi w nich diterpenami. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku kawy kawy po turecku, gdzie filtr nie jest stosowany.

Jak wspomniałam wyżej, kawa dostarcza cennych przeciwutleniaczy (niezależnie od tego, czy chodzi o kawę z ekspresu czy parzoną). Umiarkowane spożycie kawy może się tym samym wiązać się z niższym ryzykiem niektórych chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 oraz przedwczesnej śmierci.

Kawa parzona a z ekspresu – podsumowanie

Nie da się powiedzieć, że każda kawa z ekspresu jest zdrowsza od kawy parzonej, wszystko zależy od metody przygotowania. Jeśli kawa przechodzi przez papierowy filtr, zwykle będzie lepszym wyborem dla osób, które dbają o cholesterol.

Ze względów zdrowotnych najlepiej byłoby na co dzień najlepiej wybierać kawę filtrowaną, a kawę zalewaną wrzątkiem, po turecku, czy mocne espresso traktować raczej jako urozmaicenie. Pamiętaj jednak, że nawet najzdrowsza kawa nie będzie dobrym wyborem, jeśli pijemy jej za dużo albo dodajemy do niej sporo cukru i tłustej śmietanki.

Zajrzyj też tutaj:

Kawa z żelatyną – czy naprawdę wspiera włosy, skórę i paznokcie?

Kawa z cynamonem – dlaczego warto dodać cynamon do porannej kawy?

Kawa z oliwą z oliwek – czy warto dodawać oliwę do porannej kawy?

Bibliografia:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9240930

FAQ

Czy kawa z ekspresu jest zdrowsza od kawy parzonej?

To zależy od rodzaju ekspresu. Za najkorzystniejszą dla zdrowia uznaje się kawę filtrowaną z ekspresu przelewowego, ponieważ zawiera mniej substancji mogących podnosić poziom cholesterolu niż klasyczna kawa parzona zalewana wrzątkiem.

Czy kawa filtrowana jest najzdrowsza?

Według aktualnej wiedzy naukowej tak. Kawa filtrowana zawiera mniej kafestolu i kahweolu niż kawa przygotowywana bez papierowego filtra, a jednocześnie zachowuje cenne przeciwutleniacze.

Która kawa ma więcej kofeiny – z ekspresu czy parzona?

To zależy od wielkości porcji. Pojedyncze espresso zawiera zwykle 60–80 mg kofeiny, natomiast filiżanka kawy parzonej lub filtrowanej często dostarcza 80–150 mg kofeiny.

Czy kawa z ekspresu ciśnieniowego podnosi cholesterol?

Może zawierać niewielkie ilości substancji wpływających na poziom cholesterolu, jednak zwykle mniej niż kawa parzona bez filtra. Najmniejszy wpływ na cholesterol ma kawa filtrowana.

Czy kawa parzona jest niezdrowa?

Nie. Dla większości zdrowych osób umiarkowane spożycie kawy parzonej nie stanowi problemu. Warto jednak pamiętać, że zawiera ona więcej kafestolu i kahweolu niż kawa filtrowana.

Jaka kawa jest najlepsza dla osób z wysokim cholesterolem?

Najczęściej poleca się kawę filtrowaną, np. z ekspresu przelewowego lub przygotowaną metodą drip. Papierowy filtr ogranicza ilość związków, które mogą podnosić poziom cholesterolu LDL.

Ile kawy można pić dziennie?

Większość ekspertów uznaje za bezpieczne spożycie do około 400 mg kofeiny dziennie. Odpowiada to mniej więcej 3–5 filiżankom kawy, w zależności od sposobu jej przygotowania.

Czy kawa z ekspresu przelewowego jest zdrowsza od espresso?

Pod względem wpływu na cholesterol tak. Kawa z ekspresu przelewowego zawiera mniej diterpenów dzięki zastosowaniu papierowego filtra, dlatego jest często wskazywana jako najzdrowsza metoda przygotowania kawy.